‘सेटिङ’मै हुन्छ सुन तस्करी

काठमाडौं, २९ पुस ।  त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट भन्सार कर्मचारीकै मिलेमतोमा पटक–पटक सुन तस्करी हुने गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको छ । नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी)ले गरेको अनुसन्धानमा दुई महिनादेखि विमानस्थलमा कार्यरत भन्सारका कर्मचारीकै सेटिङमा तस्करी भएको खुलेको हो । प्रारम्भिक अनुसन्धानमा पक्राउ परेका युवाहरूले नै पटक–पटक विमानस्थलबाट अवैध सुन भित्राएको र त्यसमा कर्मचारीको मिलेमतोको संकेत पाइएको सिआईबीका निर्देशक डिआईजी नवराज सिलवालले बताए । गत बिहिबार साढे ३३ किलो सुनसहित पक्राउ परेका नेपालगंजका गोपाल बहादुर शाहीले आफुले ६ पटकसम्म कर्मचारीकै सहयोगमा विमानस्थलबाट सुन भित्राएको बयान दिएका थिए । प्राविधिक अनुसन्धानमा पनि सुन तस्कर र कर्मचारीको मिलेमतो पुष्टि भएको सिआइबीले जनाएको छ । प्रहरीले तस्करीमा सहयोग गर्ने विमानस्थल भन्सारका कर्मचारीलाई पनि संगठित अपराध मुद्दामा कारबाहीका लागि प्रक्रिया अघि बढाएको छ । कर्मचारीको गल्ती देखिएपछि भन्सार कार्यालयले गत शुक्रबार नै सुन तस्करी भएको बेला डिउटीमा खटिएका २९ कर्मचारीलाई जिम्मेवारीमुक्त गरिसकेको छ । भन्सार विभागले पनि उपमहानिर्देशक सुमन दाहालको संयोजकत्वमा समिति गठन गरेर छानबिन गर्दै आएको छ । प्रहरीका अनुसार सुन रहेको लगेजमा कुनै संकेत राखेर त्यसबारे पहिले नै भन्सार कर्मचारीलाई जानकारी दिइन्थ्यो । सोही अनुसार भन्साारमा कर्मचारीको डिउटी मिलाइएको हुन्थ्यो । पूर्वसूचनाअनुसार नै विमानस्थल भन्सारका कर्मचारीले सुन रहेको झोलाहरु चेकजाँच गरेको जस्तो गरी ‘पास’ गराउदै आएको प्रहरीले जनाएको छ । सिआईबीले तस्करीमा संलग्न संगठित गिरोहमाथि नै छानबिन अघि बढाएको छ । विगतमा सुन बरामद गर्दा प्रहरीले अनुसन्धानका लागि राजश्व अनुसन्धान विभागमा बुझाउने गरेकोमा यसपटक संगठित अपराध मुद्दामा आफैं थुनामा राखेर छानबिन अघि बढाएको छ । अनुसन्धानमा सिआईबीलाई आफुहरुले पनि सहयोग गर्दै आएको विमानस्थल भन्सार कार्यालयका प्रमुख नारायण प्रसाद सापकोटाले बताए । सिआईबीले सुन लिएर आएका शाही तथा सुन लिन गएका दिल बहादुर थापा र सन्तोष काफ्लेलाई पक्राउ गरेको थियो । थापा र काफ्लेको साथबाट समेत सुन बरामद भएको थियो । सो सुन पनि विमानस्थलबाटै तस्करी भइ आएको खुलेको छ । तर, प्रहरीले मुख्य तस्करलाई अझै पहिचान गर्न सकेको छैन । सिआईबी स्रोतका अनुसार थापा र काफ्ले दुबईमै बस्दै आएका थिए । उनीहरुले विगत लामो समयदेखि एयरपोर्ट भन्सारमा सेटिङ मिलाई विभिन्न सामान तस्करी गर्दै आएका थिए । पछिल्लो समय भारतीय तस्करहरुसँग मिलेर निश्चित कमिसन लिई सुन तस्करी गर्न थालेको प्रहरीले जनाएको छ । पक्राउ परेका शाही बैदेशिक रोजगारीका लागि दुबईमा गएको बेला उनीहरुबीच चिनजान भएको थियो । एक पटक दुबई गएर सुन तस्करी गर्दा खर्च बाहेक आफुले १० हजार रुपैया“ पाउने गरेको शाहीले बयान दिएका छन् ।

सुन तस्करीमा संलग्न भन्सार कर्मचारीलाई पनि संगठित अपराध मुद्दा

सुन तस्करीमा संलग्न भन्सार अधिकृत श्रीनारायण यादव र एक्सरे टेक्निसियन (नासु) राजकुमार ढकाललाई सिआइबीले बिहीबार पक्राउ गरेको छ । उनीहरूमाथि संगठित अपराध मुद्दामा अदालतबाट म्याद थप गरी थप अनुसन्धान भइरहेको छ । त्यस्तै, मिलेमतो रहेको पुष्टि भएपछि विमानस्थल भन्सार कार्यालयले नासुहरू प्रद्युम्न श्रेष्ठ, श्यामकृष्ण श्रेष्ठ, सञ्जय महर्जन, निश्चल महर्जन, राजकुमार ढकाललगायत ६ कर्मचारीलाई निलम्बन गरेको छ । तस्करीमा प्रत्यक्ष मिलेमतो खुलेपछि यादव र ढकाललाई पक्राउ गरिएको सिआइबीका निर्देशक डिआइजी नवराज सिलवालले बताए । अन्य कर्मचारीलाई पनि मुद्दा चलाउने तयारी प्रहरीको छ । सिआइबीले बुधबार तस्करीका प्रमुख एजेन्ट रामहरि कार्कीलाई पक्राउ गरेको थियो । उनकै बयानका आधारमा दुई कर्मचारी पक्राउ परेका हुन् । 

६ कर्मचारी निलम्बित

प्रारम्भिक अनुसन्धानमा मिलेमतो पुष्टि भएपछि विमानस्थल भन्सार कार्यालयले ६ जना नासुलाई निलम्बन गरेको छ । प्रद्युम्न श्रेष्ठ, श्यामकृष्ण श्रेष्ठ, सञ्जय महर्जन, निश्चल महर्जन, राजकुमार ढकाललगायत निलम्बनमा परेका हुन् । उनीहरू फ्रन्टडेस्कमा बसेर काम गर्ने कर्मचारी हुन् । तस्करीमा अन्य कर्मचारीको पनि संलग्नता पुष्टि भएको छ । अधिकृतस्तरका कर्मचारीलाई मन्त्रालयले मात्र निलम्बन गर्न सक्छ । यसअघि कार्यरत उपसचिवसहित ३० कर्मचारीलाई हटाएर नयाँ कर्मचारी ल्याइएको विमानस्थल भन्सार प्रमुख नारायणप्रसाद सापकोटाले बताए ।

प्रहरीले माग्यो अध्यागमनको अधिकार

नेपाल प्रहरीले अध्यागमनको जिम्मेवारी मागेको छ । सुरक्षा दृष्टिले अध्यागमनको जिम्मेवारी आफूहरूलाई दिनुपर्ने प्रहरीको माग छ । आगामी साता काठमाडौंमा हुने इन्टरपोलको एसिया क्षेत्रीय सम्मेलनबारे जानकारी दिन बिहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा एआइजी विज्ञानराज शर्माले अध्यागमनको जिम्मेवारी प्रहरीले पाउनुपर्ने बताए । ‘सुरक्षाको हिसाबले अध्यागमन प्रहरीले हेर्नुपर्छ,’ शर्माले भने, ‘अन्तरदेशीय अपराध नियन्त्रण गर्न अध्यागमनमा प्रहरी हुुनुपर्छ ।’ विश्वका धेरै देशमा अध्यागमन प्रहरीलाई दिने गरिएको पनि उनको भनाइ छ । अध्यागमन प्रत्यक्ष रूपमा सुरक्षासँग जोडिएकाले प्रहरी खटिनुपर्ने प्रहरीको भनाइ छ । अध्यागमनको जिम्मेवारी ०४७ देखि निजामती कर्मचारीले सम्हाल्दै आएका छन् । त्यसअघि अध्यागमनको जिम्मेवारी प्रहरीकै थियो । अध्यागमनमा कार्यरत प्रहरीले भ्रष्टाचार गरेका कारण अध्यामगन नै बदनाम भएपछि सरकारले निजामती कर्मचारीलाई जिम्मेवारी दिएको थियो । तर, अहिले अध्यागमनमा कार्यरत निजामती कर्मचारी विभिन्न काण्डमा मुछिँदै आएका छन् । सेटिङका आधारमा मानव तस्करी गर्ने तथा अध्यागमनसम्बन्धी अपराधको पनि राम्रोसँग अनुसन्धान नगरेको भन्दै अध्यागमनका कर्मचारीको आलोचना हुँदै आएको छ । विमानस्थल अध्यागमनमा एकपछि अर्काे विवाद भएपछि तीन वर्षअघि तत्कालीन गृहमन्त्री वामदेव गौतमले अध्यागमनको जिम्मेवारी प्रहरीलाई दिने तयारी गरेका थिए । अध्यागमनमा खटाउन प्रहरीसमेत तयार बनाइएको थियो । तर, अध्यागमन विभागका तत्कालीन महानिर्देशक शरदचन्द्र पौडेललगायतको विरोधपछि पनि जिम्मेवारी परिवर्तन भएन । अध्यागमन र प्रहरीबीच विमानस्थलमा पनि राम्रो सहकार्य छैन । इन्टरपोलको ब्ल्याक लिस्टसम्बन्धी डाटामा आफूहरूलाई प्रहरीले पहुँच नदिएको अध्यागमनका अधिकारीहरू बताउँछन् । नक्कली पासपोर्ट तथा भिसासहित पक्राउ परेका अपराधीबारे आफूहरूलाई जानकारी नदिने गरेको प्रहरी गुनासो छ । गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता बालकृष्ण पन्थीले भने अध्यागमन प्रहरीलाई दिने विषयमा औपचारिक रूपमा कुनै प्रस्ताव नआएको बताए । ‘प्रहरीलाई दिँदा फाइदा हुन्छ भन्ने निचोड भयो भने राज्यले प्रहरीलाई दिन पनि सक्छ,’ उनले भने, ‘तर कुनै व्यक्ति र संस्थाको चाहनाले मात्र यो सम्भव छैन ।’

काठमाडौंमा इन्टरपोलको सम्मेलन हुँदै म्याच फिक्सिङदेखि मानव तस्करीसम्मका एजेन्डा

इन्टरपोलको एसिया क्षेत्रीय सम्मेलनमा नेपाल प्रहरीले मानव तस्करीलाई प्रमुख एजेन्डाका रूपमा उठाउने भएको छ । सम्मेलन ५ माघमा काठमाडौंमा सुरु हुँदै छ । वैदेशिक रोजगारीको प्रलोभनमा विभिन्न देशमा पुर्‍याएर नेपाली श्रम र यौनका लागि बेचिने गरेका छन् । यस विषयमा कार्यपत्र पनि प्रस्तुत हुने एआइजी विज्ञानराज शर्माले बताए । वन्यजन्तुका अंगको कारोबार, आतंकवाद नियन्त्रण, अन्तरदेशीय सहकार्य, विभिन्न संगठित अपराध तथा म्याच फिक्सिङलगायतका विषय पनि सम्मेलनका एजेन्डा छन् । सम्मेलनमा ५५ देशका प्रहरी प्रमुख तथा प्रतिनिधि आउने नेपाल प्रहरीले जनाएको छ । हायात होटेलमा तीन दिनसम्म चल्ने सम्मेलन इन्टरपोलका नवनिर्वाचित अध्यक्ष मेङ होङवीको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम हुनेछ । होङवी चीनका सार्वजनिक सुरक्षाका उपमन्त्री हुन् । सन् १९८९ मा नेपालले पहिलोपटक भएको इन्टरपोलको १०औँ क्षेत्रीय सम्मेलन आयोजना गरेको थियो । २८ वर्षपछि नेपालले २३औँ सम्मेलन गर्न लागेको हो । सम्मेलनले सुरक्षामा सहकार्यबाहेक देशको राम्रो छवि फैलने र पर्यटन क्षेत्रलाई पनि फाइदा हुने एआइजी शर्मा बताउँछन् । नयाँपत्रिकाबाट

Comments