भृकुटीमण्डपमा घरजग्गा मेला : बढ्दो आवास मागदेखि व्यवस्थित निर्माणको बहससम्म

काठमाडौं । काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजित ‘नवौं नेपाल जग्गा तथा आवास एवम् निर्माण प्रदर्शनी–२०८३’ मा करिब ८० हजारभन्दा बढीले अवलोकन गर्नुले नेपालमा आवास तथा निर्माण क्षेत्रप्रति रहेको निरन्तर चासोलाई संकेत गरेको छ। असोज १ गतेदेखि ४ गतेसम्म सञ्चालन भएको प्रदर्शनीमा १०० भन्दा बढी स्टल राखिएका थिए।

प्रदर्शनीमा घर तथा अपार्टमेन्ट खरिद–बिक्रीका विकल्पसँगै निर्माण सामग्री, इन्टेरियर, विद्युतीय उपकरण, सौर्य ऊर्जा, सुरक्षा प्रणाली र स्वचालन प्रविधिसम्मका सामग्री तथा सेवाहरू एकै ठाउँमा प्रस्तुत गरिएका थिए। यसले घरजग्गा बजार अब केवल जग्गा वा घर किनबेचमा सीमित नभई निर्माण, प्रविधि, ऊर्जा र आवास व्यवस्थापनसँग जोडिएको विस्तृत क्षेत्र बन्दै गएको देखाउँछ।

मेलामा हाउजिङ तथा अपार्टमेन्ट व्यवसायी, जग्गा विकास आयोजना, सिमेन्ट, स्टिल, काठ, ग्लास, पेन्ट्स, सेनिटरी, पाइप तथा फिटिङ्स, विद्युतीय उपकरण, इन्टेरियर डिजाइन, प्रिफ्याब तथा युपिभिसी ढोका–झ्याललगायतका व्यवसायी सहभागी थिए। रेन वाटर हार्वेस्टिङ, फोहोर व्यवस्थापन र सौर्य ऊर्जाजस्ता विषयको सहभागिताले आवास निर्माणमा वातावरणीय पक्षलाई पनि बजारको हिस्सा बनाउने प्रयास देखिन्छ।

शनिबार र आइतबार मेलामा उल्लेख्य भीड देखिनु उपभोक्ताको आवाससम्बन्धी चासोको एउटा संकेत हो। यद्यपि, ठूलो संख्यामा आगन्तुक आउनुलाई मात्रै घरजग्गा कारोबार बढेको प्रत्यक्ष प्रमाणका रूपमा बुझ्न भने मिल्दैन। मेलामा जानकारी, परामर्श, मूल्य तुलना र निर्माणसम्बन्धी सामग्री अवलोकन गर्न आउने उपभोक्ता पनि उत्तिकै हुन्छन्।

प्रदर्शनीको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको घरजग्गा खरिद–बिक्रीभन्दा बाहिर गएर सुरक्षित, व्यवस्थित र वातावरणमैत्री आवास निर्माणबारे जानकारी दिने प्रयास हो। यसले शहरी आवास क्षेत्रमा केवल घरको उपलब्धता होइन, निर्माणको गुणस्तर, ऊर्जा उपयोग, पानी व्यवस्थापन, फोहोर व्यवस्थापन र सुरक्षा प्रणालीजस्ता विषय पनि महत्वपूर्ण बन्दै गएको संकेत गर्छ।

काठमाडौं उपत्यकाजस्ता तीव्र शहरीकरण भएका क्षेत्रमा आवासको मागसँगै सुरक्षित र दिगो निर्माणको आवश्यकता पनि बढिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा प्रदर्शनीले उपभोक्ता, निर्माण व्यवसायी, प्रविधि प्रदायक र आवास विकासकर्ताबीच प्रत्यक्ष सम्पर्कको अवसर सिर्जना गर्न सक्छ।

तर, यस्ता मेलाको प्रभावलाई मूल्याङ्कन गर्दा आगन्तुकको संख्या मात्र पर्याप्त सूचक हुँदैन। वास्तविक घरजग्गा कारोबार, उपभोक्ताले प्राप्त गरेको परामर्श, निर्माण क्षेत्रमा नयाँ प्रविधिको प्रयोग तथा वातावरणमैत्री अभ्यासको विस्तारजस्ता परिणामले मात्र यसको दीर्घकालीन प्रभाव देखाउन सक्छ। यस अर्थमा, भृकुटीमण्डपको प्रदर्शनीलाई घरजग्गा बजारको प्रचारात्मक कार्यक्रम मात्र नभई आवास क्षेत्रको वर्तमान अवस्था, उपभोक्ताको माग र भविष्यको निर्माण प्रविधिबीचको सम्बन्ध देखाउने एउटा व्यावसायिक मञ्चका रूपमा हेर्न सकिन्छ।

Comments