भारतले हवार्इ रुट दिन राख्यो शर्त, ‘गगन’ स्याटेलाइट नेपालले राख्नुपर्ने

विश्व प्रवास

काठमाडाैँ ३१, साउन । भारतले नेपाललार्इ नयाँ हवार्इ रुट दिन ‘गगन’ भन्ने स्याटेलाइट प्रयोग गर्नुपर्ने शर्त अघि सारेको छ।’गगन’ भारतले निर्माण गरेको स्याटेलाइट हो।

गत जेठमा नेपाल र भारतबीच भएको छलफलमा भारतले विराटनगर, जनकपुर, नेपालगञ्ज र महेन्द्रनगरमा हवार्इ रुट दिन सकारात्मक रहेको भारतले एकाएक गगन स्याटेलाइट प्रयोगको शर्त अघि सारेको हो। यो शर्त नेपालले स्वीकार गरिसकेको छ। भारतीय स्याटेलाइट प्रयोग गर्न सकारात्मक भएकै कारण भारतीय पक्ष नेपाल आउँदैछ।

नेपाल नागरिक उड्ययन प्राधिकरणका अनुसार स्याटेलाइटका बारेमा प्रिजेन्टेशन दिन भारतीय उच्च अधिकारी भदौमा आउँदैछन। प्राधिकरणका निर्देशक दीपक बरालका अनुसार सेप्टेम्बर १३ र १४ तारिखमा स्याटेलाइटबारेको प्रिजेन्टेशन हुनेछ।

गगन स्याटलाइट भारतको हो। विभिन्न मुलुकले एयर नेभिगेसन सहज पार्ने उद्देश्यले स्याटेलाइट राखेका हुन्छन्। भारतले एयर नेभिगेसनका लागि निर्माण गरेको गगन स्याटेलाइट अरू मुलुकले प्रयोग गरून् भन्ने चासो देखाएको छ। हामीसँग आफ्नै स्याटेलाइट छैन, उनले भने, ‘स्याटेलाइट आवश्यक भएकाले हामीले भारतकै राख्न खोजेका छौँ।‘

स्याटेलाइट प्रयोग गरेपछि नेपालका जहाज कम्पनीले आवश्यक उपकरण जडान गर्नुपर्ने उनले बताए। उनले भने, ‘गगन स्याटेलाइट प्रयोगका लागि नेपालका हवाई सेवा प्रदायक कम्पनी राजी हुने/नहुने कुरामा भर पर्छ।’

उनले स्याटेलाइटको प्रयोगपछि हवाई सुरक्षामा अभिवृद्धि हुने बताए। यो स्याटेलाइट हवाई क्षेत्रमा मात्र नभर्इ यातायात, रेलमार्ग, सर्वेक्षण, दूरसञ्चार लगायतका पूर्वाधारमा समेत प्रयोग गरिँदै आएको छ।

गगन स्याटेलाइट प्रयोगका लागि उपकरण खरिद बाहेकको सेवा शुल्क नलाग्ने बरालले जानकारी दिए।

हवार्इ रुटका लागि भारतले महेन्द्रनगर र नेपालगञ्जबाट प्रवेशविन्दु दिनका लागि सुरक्षा जाँच सफल हुनुपर्ने बरालले बताए। उनका अनुसार हवाई सुरक्षा जाँच सफल भएपछि नेपालले नेपालगञ्ज र महेन्द्रनगर प्रवेश विन्दुको आधिकारिक अनुमति पाउनेछ।

नेपालगञ्ज र महेन्द्रनगरको तुलनामा विराटनगर र जनकपुरमा प्रवेश विन्दु राख्न सहज हुने बरालले बताए।

प्राधिकरणले सेफ्टी एसेस्समेन्ट सुरु गर्न लागेको उनले बताए। ‘हामीले माग गरेको रुट जुलाईको पहिलो सातामै पेस गरिसकेको छौँ। नयाँ हवाई रुट छिटै सञ्चालनका लागि नेपाल-भारत उड्डयन प्राधिकरणले तोकिएको समयमा काम गर्दै आएको छ।’ उनले भने।

भारतले सन् २००१ अगस्टमा गगन स्याटेलाइट नेभिगेशन सेवा सुरु गरेको थियो। गगन स्याटेलाइटमार्फत संसारभरको नेभिगेशन सेटलाइट सिस्टम सुधारका लागि सञ्चालनमा ल्याइएको कम्पनीले जनाएको छ।

भारतीय विमानस्थल प्राधिकरण र भारतीय स्पेस अध्ययन संस्थाले गगन स्याटेलाइट स्थापना गरेका हुन्। गगन मार्फत हवाई उडान र अवतरणमा सहयोग पुर्‍याउँछ