अटोरिक्साले परिवारमा ल्याएको खुशी

कञ्चनपुरको भीमदत्तनगरपालिका–१४ वनकट्टीका ३५ वर्षीय लुहारले अटोरिक्सा चलाएर आम्दानी गरेसँगै उहाँको परिवारमा खुशी छाएको छ ।
दैनिक अटोरिक्सा चलाएर उहाँले दैनिक रु एक हजार दुई सयदेखि रु एक हजार चार सयसम्म आम्दानी गर्दैआउनुभएको छ ।

‘बीस वर्ष भारतमा काठ मिस्त्रीको काम गरेर घरखर्च चलाए,” उहाँले भन्नुभयो–“परिवार अलपत्र पारेर विदेशिनुभन्दा यतै रिक्सा चलाउँदा ठिक लाग्यो ।” आफूसित वनकट्टीमा भएको एक कठ्ठा जग्गाको पूर्जा सहकारीमा धितो राखेर उहाँले रु पाँच लाख ५० हजारमा अटोरिक्सा खरिद गर्नुभएको हो ।

“भारतको जागिर छाडेर यहाँ आएको तीन महिना भयो,” लुहारले भन्नुभयो–“घरमै बसेर आयआर्जन गर्दा छोराछोरीदेखि श्रीमतीसम्म खुशी छन् ।” परिवारका सदस्यलाई पनि आफू घरमा रहँदा भरोसा हुने उहाँ बताउनुहुन्छ । उहाँले भन्नुभयो–“शुरुका दुई वर्ष भारतमा निःशुल्क काम गरेँ ।”

रोजगारीका लागि तेस्रो मुलुक जाने सोचमा रहनुभएका लुहार महेन्द्रनगर बजारमा केही समययता सञ्चालनमा आएका अटोरिक्साले आफ्नो ध्यान तानेको बताउनुहुन्छ । दैनिक उहाँ सात किलोमिटर पार गरेर अटोरिक्सा चलाउन महेन्द्रनगर बजार पुग्नुहुन्छ । उहाँकी श्रीमती मोहनाले श्रीमान्ले स्वदेशमै मजदुरी गर्दा खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।

“घरआँगनमै आम्दानी गर्न सकिएपछि छोराछोरी निकै खुशी छन्,” उहाँले भन्नुभयो– “बीस वर्षपछि परिवारसित सुखदुःख साँटेर बस्न पाइएको छ, अटोरिक्साले परिवारमा खुशी ल्याएको छ ।”

त्यसैगरी, स्नातक तहको अध्ययन छाडेर ई–रिक्सा चलाउँदै आएका बेदकोट नगरपालिकाका सञ्जय राना रिक्साको आम्दानीबाट सन्तुष्ट हुनुहुन्छ । “खर्च कटाएर दैनिक रु सात÷आठ सय जोगिन्छ,” उहाँले भन्नुभयो–“कमाएको पैसाबाट रिक्साको ऋण तिर्दैछु ।” राना विगत एक वर्षदेखि ई–रिक्सा चलाउँदै आउनुभएको छ ।

पछिल्लो समय महेन्द्रनगरमा ई–रिक्सा रोजगारीको मुख्य आकर्षण बनेको छ । “पढेर पनि यहाँ रोजगारी पाउन कठिन छ,” रानाले भन्नुभयो–“ऋण काडेर भए पनि सानोतिनो व्यवसाय गर्नुको विकल्प छैन ।” उहाँले पछिल्लो समय आफूजस्तै बेरोजगार युवा रिक्सा चलाएर आम्दानी गरिरहेको बताउनुभयो ।

पुरुष मात्र होइा महिलाले समेत अटो÷ई रिक्सा चलाएर आम्दानी गर्दैआएका छन् । बरोजगार युवायुवतीका लागि ई–रिक्सा रोजगारीको भरपर्दो माध्यम बनेको छ । डेढ वर्षदेखि महेन्द्रनगरमा अटोरिक्सा चलाउँदै आउनुभएका भीमदत्तनगरपालिका–७ हल्दुखालका वीरेन्द्र भट्टले दैनिक आम्दानीबाट परिवारको खर्च चलाउँदै आएको बताउनुभयो ।

अटोरिक्सा चलाउनुअघि ठेलाको व्यापार गर्दैआउनुभएका भट्टले हाल रिक्साबाट दैनिक रु आठ सयदेखि रु एक हजार ५०० सम्म आम्दानी गरिरहनुभएको छ । उहाँले भन्नुभयो–“अटोरिक्साको कमाइले नै घरपरिवारको खर्च धानिएको छ ।” (रासस)