इरान युद्धमा अमेरिकाको खर्च ३८ अर्ब डलर, ०.५५ ले महँगी बढ्ने अनुमान

काठमाडौं ।अमेरिकाले इरानविरुद्धको ६ महिना लामो युद्धमा हालसम्म ३८ अर्ब डलर खर्च गरेको छ। अमेरिकी संसद्को गैरदलीय लेखाजोखा निकायका अनुसार युद्धको खर्च प्रतिमहिना ३ अर्ब डलरका दरले बढ्ने अनुमान छ। यसबीच, ट्रम्प प्रशासनले युद्ध अन्त्य गर्ने र हर्मुज जलयोजक पुनः खुला गर्ने उपाय खोजिरहेको छ।

अगस्ट १ सम्मको कुल खर्चलाई गणना गरेको संसदीय बजेट कार्यालय (सीबीओ) को हिसाबअनुसार, यस युद्धले सन् २०२७ को पहिलो तीन महिनामा मुद्रास्फीति ०.५ प्रतिशतले बढाउने अपेक्षा गरिएको छ । बढ्दो लागतले अमेरिकी हतियार तथा गोलाबारुदको भण्डारमा दबाब सिर्जना गरेको छ र ऊर्जाको मूल्य बढाएको छ । त्यसले गर्दा अन्य सम्भावित द्वन्द्वहरूमा प्रतिक्रिया दिने अमेरिकाको क्षमतामाथि चिन्ता बढाएको छ तथा पहिले नै चापमा रहेको संघीय बजेटमा दबाब थपेको छ ।

यो लागत जुलाई २१ मा सिनेटको सुनुवाइमा रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले जानकारी गराएको ३७.५ अर्ब डलरको नजिक रहेको छ । बजेट कार्यालयले अधिकांश लागत गोलाबारुदको तीव्र खपतका कारण भएको जनाएको छ र अमेरिकी भण्डारलाई पुनः पूर्ति गर्न पाँच वर्ष लाग्न सक्ने अनुमान गरेको छ । रोयटर्सले अगस्टमा अमेरिकाले युद्धका क्रममा आफ्ना ‘लगभग सबै’ लामो दूरीका अचूक प्रहार गर्ने क्षेप्यास्त्रहरू (प्रिसिजन मिसाइलहरू) प्रयोग गरिसकेको रिपोर्ट गरेको थियो ।रक्षा मन्त्रालयले संसद्का वित्तीय लेखापरीक्षकहरूलाई सहयोग नगरेको सीबीओले जनाएको छ ।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानमाथि गरेका आक्रमणहरूलाई तेहरानले अमेरिकी कर्मचारी वा हितहरूलाई हानि गर्नबाट रोक्न चालिएको ‘निर्णायक कदम’ का रूपमा ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता आना केलीले वर्णन गरिन् । उनले एक विज्ञप्तिमा अमेरिकी सेनासँग ‘कमान्डर–इन–चिफका सबै रणनीतिक लक्ष्यहरू र त्योभन्दा पनि परसम्म सेवा पुर्याउन पर्याप्तभन्दा बढी हतियार, गोलाबारुद र भण्डारहरू’ रहेको बताएकी छन् ।

पेन्टागनका प्रमुख प्रवक्ता सिन पार्नेलले गोलाबारुदको अभावसम्बन्धी प्रतिवेदनको निष्कर्षलाई खण्डन गर्दै भने, ‘राष्ट्रपतिले चाहेको समय र स्थानमा प्रहार गर्न हामीसँग आवश्यक सबै कुरा उपलब्ध छ ।’ अमेरिकी प्रतिनिधि सभाको बजेट समितिका शीर्ष डेमोक्रेट पेन्सिल्भेनियाका ब्रेन्डन बोयलको अनुरोधमा यो लागत छानबिन गरिएको थियो ।

‘इरानमा डोनल्ड ट्रम्पको विनाशकारी युद्धले बहादुर अमेरिकी सैनिकहरूको ज्यान लिइसकेको छ र अन्यलाई घाइते बनाएको छ,’ बोयलले एक विज्ञप्तिमा भने, ‘त्यस मानवीय क्षतिका अलावा यस गैरदलीय सीबीओ प्रतिवेदनले के प्रस्ट पारेको छ भने युद्धले अमेरिकी करदाताहरूलाई दशौं अर्ब डलर खर्च गराएको छ र यो क्रम अझै जारी छ । साथै, यसले लगातार लागत पनि बढाइरहेको छ ।’इरान युद्धमा १८ जना अमेरिकी सैन्य सेवाका सदस्यहरूको मृत्यु भएको छ ।

प्रतिवेदनमा हर्मुज जलयोजकमा व्यावसायिक जहाजहरूमा भएका हालैका आक्रमण र यस क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य अखडाहरूमा भएका आक्रमणहरूको लागत समावेश गरिएको छैन। यसले युद्धको वित्तीय व्यवस्थापनसँग जोडिएको ऋण लिने खर्चलाई पनि समावेश गरेको छैन । त्यसले कुल लागतमा दशौं अर्ब डलर थप्न सक्छ ।

सीबीओको लेखाजोखाले यस युद्धले अमेरिकी रक्षा रणनीति तथा स्थिति र घरेलु अर्थतन्त्रमा व्यापक असर पार्न सक्ने देखाएको छ । क्षेप्यास्त्र रोक्ने संयन्त्र (मिसाइल इन्टरसेप्टर) सहित महत्त्वपूर्ण गोलाबारुदको अभावले चीन र ताइवान संलग्न हुन सक्ने सम्भावित द्वन्द्वजस्ता अन्य ठूला द्वन्द्वको अवस्थामा पेन्टागनको प्रतिकार क्षमतालाई बाधा गर्ने जोखिम रहेको सीबीओले बताएको छ । सिनेटमा जुलाईमा भएको सुनुवाइमा हेगसेथले हतियार तथा गोलाबारुदको पुनः भण्डारणका लागि झन्डै ९० अर्ब डलरको आपतकालीन कोष उपलब्ध गराउन माग गरेका थिए । ‘यी कोषहरू बिना हामी गम्भीर अभावको सामना गर्नेछौं,’ हेगसेथले भने ।

पेन्टागनका महानिरीक्षकले यसै साता रिपोर्ट गरेअनुसार, इरानले मध्यपूर्वका अमेरिकी आधार शिविरहरूमा रहेका सयौं भवनका साथै लडाकु विमान, इन्धन भर्ने विमान र ड्रोनसहितका हवाई साधनहरूमा क्षति गरेको वा नष्ट गरेको छ । उनले जुन १९ सम्मको युद्ध लागत ३३.४ अर्ब डलर पुगेको उल्लेख गर्दै यस रकममा इरानी आक्रमणबाट अमेरिकी कूटनीतिक नियोगहरूमा भएको करिब १८.४ करोड डलर बराबरको क्षति समावेश रहेको बताए ।

हर्मुज जलयोजकमा भएका आक्रमण र छिमेकी खाडी मुलुकका ऊर्जा केन्द्रहरूमा गरिएका प्रहारका कारण सिर्जना भएको ऊर्जा संकटले उपभोक्ता तथा विश्वव्यापी उत्पादकहरूका लागि मूल्य तीव्र रूपमा बढाएको छ । युद्धको बढ्दो लागतले अमेरिकाको खस्किँदो वित्तीय अवस्थामा थप भार थप्ने जोखिम बढाएको छ । अगस्टमा देशको कुल सार्वजनिक ऋण ४०० खर्ब डलर नाघेको थियो ।

Comments